Er lijkt iets te verschuiven in organisaties.
Het gebeurt vaak zo geleidelijk dat we het nauwelijks opmerken. Toch horen we het steeds vaker terug in gesprekken met leiders, teams en medewerkers.
Mensen spreken zich minder uit. Feedback wordt voorzichtig verpakt of helemaal niet meer gegeven. Besluiten duren langer. Spanningen blijven onder de oppervlakte. En gesprekken die gevoerd moeten worden, worden uitgesteld.
Misschien is het tijd om het beestje een naam te geven. Misschien zitten we midden in een vertrouwensrecessie.
Niet omdat vertrouwen volledig verdwenen is, maar omdat het langzaam afneemt. Bijna ongemerkt. En dat maakt het gevaarlijk.
Wat is een vertrouwensrecessie?
Een vertrouwensrecessie ontstaat door een opeenstapeling van kleine momenten. Afspraken die niet worden nagekomen zonder dat iemand het benoemt. Feedback die achterwege blijft om de sfeer goed te houden. Leidinggevenden die iets anders doen dan ze zeggen. Moeilijke gesprekken die worden vermeden.
Op zichzelf lijken deze momenten misschien klein. Maar samen zorgen ze ervoor dat mensen minder snel uitgaan van positieve intenties. Ze worden voorzichtiger. Houden zich meer in en beschermen zichzelf voordat ze zich echt uitspreken. Zodra dat gebeurt, neemt vertrouwen langzaam af.
De prijs die organisaties betalen
Vertrouwen staat niet op een balans. Toch heeft het invloed op bijna alles.
Wanneer vertrouwen afneemt, verloopt besluitvorming langzamer. Mensen twijfelen aan elkaars intenties, er ontstaan aannames en misverstanden. Betrokkenheid neemt af en mensen doen vooral wat nodig is, niet meer wat mogelijk is.
Innovatie komt onder druk te staan. Want waarom zou je een nieuw idee delen als je niet zeker weet hoe erop gereageerd wordt?
Wanneer vertrouwen daalt, zien we vaak dat controle toeneemt.
- Meer regels.
- Meer afstemming.
- Meer rapportages.
- Meer controlemechanismen.
Maar controle is geen vervanging voor vertrouwen. Sterker nog, achter controle schuilt vaak angst. En wanneer angst de boventoon voert, raken verbinding en samenwerking steeds verder uit beeld.
Hoe vertrouwen afbrokkelt
Wat opvalt, is dat veel vertrouwensproblemen ontstaan doordat compassie en verantwoordelijkheid uit elkaar worden gehaald.
Compassie zonder verantwoordelijkheid leidt tot vermijding. Mensen willen elkaar niet kwetsen, waardoor problemen niet worden benoemd. Verwachtingen vervagen en irritaties stapelen zich op.
Verantwoordelijkheid zonder compassie leidt tot angst. Mensen doen wat er van hen gevraagd wordt, maar voelen zich niet veilig genoeg om zich echt uit te spreken. Creativiteit en initiatief verdwijnen naar de achtergrond. Beide situaties ondermijnen vertrouwen.
Vertrouwen ontstaat wanneer compassie en verantwoordelijkheid samen aanwezig zijn.
Herstel begint bij gedrag
Veel organisaties zoeken oplossingen in nieuwe processen, systemen of communicatietools. Maar vertrouwen herstel je door gedrag.
- Door leiders die nieuwsgierig blijven wanneer het spannend wordt.
- Door collega's die moeilijke gesprekken niet uit de weg gaan.
- Door mensen die verantwoordelijkheid nemen voor hun woorden en daden.
Binnen Compassionate Accountability® noemen we dit openheid, vindingrijkheid en standvastigheid.
Open blijven wanneer je eerste neiging is om jezelf te verdedigen. Vindingrijk blijven wanneer het makkelijker is om naar een schuldige te zoeken. En standvastig blijven wanneer vertrouwen niet in één gesprek wordt hersteld, maar vraagt om consequent gedrag over een langere periode.
Voorkomen is beter dan genezen
Sommige organisaties herkennen de vertrouwensrecessie nog niet.
Dit wil niet zeggen dat ze er immuun voor zijn. Vertrouwen ontstaat niet vanzelf, het vraagt om aandacht, duidelijke verwachtingen en eerlijke gesprekken. Met ruimte voor verschil van mening en mensen die leren hoe ze constructief met spanning en conflict kunnen omgaan.
Dan bouw je aan vertrouwen.
De vraag die ertoe doet
Het goede nieuws is dat vertrouwen kan groeien.
Wanneer mensen zich uitgedaagd en gesteund voelen. Compassie en verantwoordelijkheid hand in hand gaan en mensen ervaren dat ze zich mogen uitspreken zonder dat de relatie onder druk komt te staan. Ontstaat er commitment. De basis voor vertrouwen.
Misschien is de belangrijkste vraag: ben je bereid om actief te investeren in het herstellen van vertrouwen?
Compassievolle groet,
Monique Bruil
Artikel van Nate Regier, https://www.next-element.com/resources/blog/have-we-entered-a-trust-recession/?utm_source=Next+Element+Blog&utm_campaign=80b85fe196-RSS_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_838a9bf6ce-25c65a5d4e-529145210
“Copyright 2022 Next Element Consulting, LLC. All rights reserved.”
