De vraag of AI compassie kan tonen, wordt steeds vaker gesteld. Het antwoord hangt af van hoe je compassie definieert.
Volgens onderzoekers van Stanford Medicine is compassie het vermogen om lijden te herkennen, gecombineerd met een oprechte wens om dat lijden te verlichten. Als je compassie op die manier bekijkt, dan komt AI verrassend dichtbij.
Laten we beginnen bij empathie. AI wordt steeds beter in het herkennen van emoties. Niet alleen door de woorden die we gebruiken, maar ook door toon, context en zelfs lichaamstaal. Vraag je een AI-systeem hoe iemand zich waarschijnlijk voelt, dan krijg je vaak een verrassend goed antwoord.
Toch is er een belangrijk verschil. AI begrijpt emoties, maar ervaart ze niet. Toen we een AI-tool vroegen of deze zich ooit had geschaamd, was het antwoord helder: "Ik voel geen schaamte, omdat ik geen persoonlijke ervaringen heb." Vervolgens kon de tool wel feilloos uitleggen hoe schaamte voelt en wat het met mensen doet.
Fascinerend! AI kan begrijpen wat je doormaakt, maar kan zich er niet persoonlijk mee verbinden. Het begrijpt de ervaring cognitief, maar niet vanuit eigen ervaringen.
Hetzelfde geldt voor het verlichten van problemen. AI helpt ons dagelijks op talloze manieren. Het lost vraagstukken op, maakt processen efficiënter en neemt werk uit handen. In zekere zin vermindert het daarmee ook een deel van ons ongemak en onze stress. En eerlijk is eerlijk: dat wordt alleen maar meer.
Toch valt ook iets anders op. Onze relatie met AI is volledig eenzijdig. De belangrijkste vraag die we aan AI stellen is: "Wat kun jij voor mij doen?" AI helpt ons, ondersteunt ons en lost problemen voor ons op. Maar wanneer heeft AI jou voor het laatst om hulp gevraagd?
Dat is natuurlijk precies waarvoor AI ontworpen is. AI dient de mens en niet andersom. Maar daardoor wordt ook zichtbaar wat menselijke relaties zo bijzonder maakt.
Menselijke relaties zijn wederkerig. Compassie is wederkerig.
Het woord compassie komt van het Latijnse compati, wat letterlijk betekent: samen lijden of samen dragen. Dat gaat verder dan het herkennen van emoties of het oplossen van problemen. Het gaat over samen door moeilijke situaties heen bewegen. Over aanwezig blijven wanneer het schuurt. Over het samen dragen van verantwoordelijkheid voor wat er speelt.
Binnen Compassionate Accountability® kijken we daarom anders naar compassie dan veel traditionele definities doen. Compassie is niet het wegnemen van iedere worsteling. Natuurlijk willen we onrecht bestrijden, ziektes voorkomen en onnodig leed verminderen. Maar in veel dagelijkse situaties ligt de groei juist besloten in de worsteling zelf.
Of het nu gaat om een conflict op de werkvloer, een uitdaging binnen een team, een ingewikkeld gesprek thuis of persoonlijke ontwikkeling: wanneer we alle spanning proberen weg te nemen, nemen we vaak ook een deel van de mogelijkheid tot groei weg.
Dat betekent niet dat lijden goed is. Het betekent wel dat mensen waardevol, capabel en verantwoordelijk blijven, ook wanneer ze het moeilijk hebben.
Daarom spreekt de volgende definitie van compassie ons zo aan:
Compassie is het proces waarin we samen met anderen struggelen om iets beters te creëren.
In ons werk zie ik regelmatig hoe krachtig dat is. Wanneer mensen leren om verschillen niet uit de weg te gaan, maar er nieuwsgierig naar te worden. Wanneer conflicten niet langer worden gezien als iets dat vermeden moet worden, maar als een kans om elkaar beter te begrijpen. Wanneer mensen ontdekken dat ze niet tegenover elkaar staan, maar naast elkaar.
Dat zijn de momenten waarop verbinding ontstaat. Dat mensen zich gezien voelen, verantwoordelijkheid nemen en daadwerkelijk groeien.
AI zal steeds meer taken van ons overnemen. Maar juist daardoor worden menselijke kwaliteiten steeds waardevoller. Nieuwsgierigheid. Verbinding. Vertrouwen. Compassie. Het vermogen om samen door lastige situaties heen te bewegen zonder elkaar kwijt te raken.
Kan AI compassie tonen? Misschien kan AI steeds beter begrijpen wat mensen doormaken en helpen bij het oplossen van problemen. Maar echte compassie ontstaat wanneer mensen bereid zijn om samen door de complexiteit van het leven heen te bewegen en daar iets beters uit te laten ontstaan.
Hierin ligt misschien wel de belangrijkste menselijke vaardigheid van de toekomst.
Compassievolle groet,
Monique Bruil
Artikel van Nate Regier, https://www.next-element.com/resources/blog/can-ai-show-compassion/?utm_source=Next+Element+Blog&utm_campaign=a1e67d3d5f-RSS_EMAIL_CAMPAIGN&utm_medium=email&utm_term=0_838a9bf6ce-25c65a5d4e-529145210
“Copyright 2022 Next Element Consulting, LLC. All rights reserved.”
