Waarom we elkaar soms niet begrijpen
Heb je weleens een gesprek gehad waarbij je na afloop dacht: Maar dat is toch helemaal niet wat ik bedoel? Of dat je het gevoel had dat de ander totaal niet begreep wat je probeerde uit te leggen?
We denken vaak dat communicatie begint bij de woorden die we uitspreken. In werkelijkheid begint communicatie veel eerder. Bij de manier waarop we waarnemen en de betekenis die we geven aan wat we zien, horen en ervaren.
Daar ontstaat vaak het verschil.
We spreken dan misschien dezelfde taal, maar we kijken allemaal door een andere bril naar de wereld. Een bril die wordt gevormd door onze perceptie, ervaringen en overtuigingen. Onze bril bepaalt waar onze aandacht naartoe gaat, wat ons opvalt en welke betekenis we geven aan situaties.
De één ziet vooral de mensen om zich heen en voelt haarfijn aan wat er speelt. De ander zoekt naar structuur, duidelijkheid en feiten. Weer iemand anders ziet direct kansen, mogelijkheden of nieuwe ideeën.
Geen van die manieren is beter dan de andere. Ze zijn simpelweg verschillend.
Dat maakt samenwerken en samenleven interessant. Ze zorgen voor nieuwe inzichten, maar kunnen ook leiden tot misverstanden wanneer we vergeten dat de ander misschien vanuit een heel ander perspectief kijkt.
Drie mensen, één vergadering
Stel je voor dat drie collega's een vergaderruimte binnenlopen.
De eerste zegt: "Wat fijn dat we weer samen zijn."
De tweede vraagt: "Wat staat er op de agenda?"
De derde reageert: "Leuk! Ik ben benieuwd wat we vandaag gaan bespreken."
Drie verschillende uitspraken.
Maar eigenlijk zeggen ze alle drie hetzelfde: De vergadering gaat beginnen.
Toch hoor je direct een verschil. De één zoekt verbinding. De ander duidelijkheid. De derde energie en nieuwe mogelijkheden. Wat laat zien dat iedereen vanuit een eigen manier naar situaties kijkt.
De valkuil van aannames
We gaan er vaak onbewust vanuit dat anderen de wereld ongeveer hetzelfde ervaren als wijzelf. Dat lijkt logisch, maar juist daar ontstaan veel misverstanden.
Waar jij behoefte aan duidelijkheid hebt, verlangt een ander misschien eerst naar persoonlijke aandacht. Waar jij graag direct aan de slag gaat, heeft iemand anders behoefte aan overzicht of tijd om na te denken.
Wanneer iemand anders reageert dan wij verwachten, vullen we razendsnel in wat er aan de hand is. We denken te weten waarom iemand iets zegt, waarom iemand zwijgt of waarom iemand zich op een bepaalde manier gedraagt.
Maar die eerste conclusie vertelt vaak meer over onze eigen bril dan over de bril van de ander.
Eerst zien, dan begrijpen
De Vuurtorenstrategie® nodigt uit om juist op dat soort momenten even stil te staan. Niet direct reageren vanuit je eerste gedachte of gevoel, maar jezelf eerst afvragen:
Vanuit welk perspectief kijkt de ander naar deze situatie?
Dat betekent niet dat je het altijd met elkaar eens hoeft te zijn. Het betekent wel dat je bereid bent om verder te kijken dan je eerste interpretatie.
Want hoe beter je begrijpt vanuit welke werkelijkheid de ander handelt, hoe makkelijker het wordt om werkelijk met elkaar in gesprek te blijven.
Verbinding ontstaat wanneer we bereid zijn om eerst te begrijpen voordat we zelf begrepen willen worden.
Eerst jezelf kennen
Dat vraagt niet alleen aandacht voor de ander, maar ook voor jezelf.
De Vuurtorenstrategie begint bij bewustzijn. Bij weten waar jij staat. Welke bril jij zelf op hebt. Welke aannames je meeneemt en welke behoeften jouw reacties kleuren.
Pas wanneer je je bewust bent van je eigen perspectief, ontstaat er ruimte om ook open te staan voor dat van een ander.
Door bewust te kiezen hoe je wilt reageren, zonder jezelf te verliezen.
Een kleine uitdaging
Kijk de komende week eens bewust naar de mensen om je heen.
Hoe openen zij een gesprek? Welke woorden gebruiken ze vaak? Waar leggen ze de nadruk op? Op mensen, feiten, ideeën, structuur of mogelijkheden?
En stel jezelf vervolgens niet de vraag:
"Wat laat deze persoon mij zien?”
Misschien ontdek je dat mensen simpelweg vanuit een andere bril naar dezelfde werkelijkheid kijken.
Samen een verschil maken vraagt om te leren werken met wat je ziet in plaats van met wat je denkt te weten.
Want wanneer we bereid zijn om verder te kijken dan onze eerste indruk, ontstaat er ruimte voor begrip, vertrouwen en verbinding.
Vooral op momenten waarop verschillen groot lijken.
Compassievolle groet,
Monique Bruil
